
1 października 2026 roku, w przeddzień 78. Inauguracji Roku Akademickiego 2026/2027 Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Zabrzu-Rokitnicy, na strzelnicy Hubertech w Jaworznie odbyła się II Ogólnopolska Praktyczna Konferencja Obronnościowa połączona z Zawodami Strzeleckimi.
Wydarzenie miało na celu praktyczne przygotowanie środowiska medycznego do działania w sytuacjach nagłych, kryzysowych oraz związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa.
Konferencja, zorganizowana przez Oddział Śląski Towarzystwa Chirurgów Polskich we współpracy z ZRM i Śląskim Uniwersytetem Medycznym, odbyła się pod honorowym patronatem JM Rektora ŚUM, prof. Tomasza Szczepańskiego.
Wśród uczestników znaleźli się przedstawiciele władz uczelni, w tym Prorektor prof. Damian Czyżewski. Ich obecność podkreśliła interdyscyplinarny i edukacyjny charakter przedsięwzięcia, łączącego chirurgię, medycynę ratunkową, medycynę taktyczną oraz odpowiedzialne szkolenie strzeleckie.
Wydarzenie spotkało się z dużym zainteresowaniem, a sprzyjająca pogoda, bogaty program szkoleniowy i emocjonująca rywalizacja sportowa stworzyły doskonałe warunki do zdobywania wiedzy, doskonalenia umiejętności i integracji środowiska.
Jednym z najważniejszych punktów programu był wykład st. podof. Wiktora Rybickiego, poświęcony medycynie pola walki i oparty na jego bezpośrednich, niedawnych doświadczeniach z działań wojennych.
Prelegent przybliżył uczestnikom realia udzielania pomocy medycznej w warunkach zagrożenia, zwracając szczególną uwagę na konieczność szybkiego podejmowania decyzji, właściwej oceny sytuacji oraz skutecznego działania pod presją czasu.
Zagadnienia medycyny pola walki, jeszcze do niedawna kojarzone przede wszystkim ze środowiskiem wojskowym, nabierają dziś coraz większego znaczenia również w przygotowaniu personelu medycznego pracującego w cywilnym systemie ochrony zdrowia.
W centrum zainteresowania znalazły się zasady postępowania w warunkach ograniczonych zasobów, rozpoznawanie bezpośrednich zagrożeń życia oraz organizacja pomocy poszkodowanym w sytuacjach, w których standardowe procedury i warunki pracy mogą okazać się niewystarczające.
Wykład spotkał się z dużym zainteresowaniem uczestników i stanowił wartościowe wprowadzenie do dalszej, praktycznej części konferencji.
Istotnym elementem konferencji były zajęcia praktyczne prowadzone przez przedstawicieli Południowej Służby Ratowniczej (PSR), odpowiedzialnych za stację szkoleniową poświęconą opatrunkom taktycznym i zaopatrywaniu ran.
Południowa Służba Ratownicza jest stowarzyszeniem wpisanym do rejestru jednostek współpracujących z systemem Państwowego Ratownictwa Medycznego. Ważnym obszarem jej działalności pozostaje edukacja oraz praktyczne przygotowanie do udzielania pierwszej pomocy poprzez szkolenia, warsztaty, ćwiczenia i symulacje.
Program części praktycznej obejmował między innymi:
elementy postępowania urazowego zgodnego z zasadami ITLS,
zasady komunikacji i zgłaszania ewakuacji medycznej z wykorzystaniem formularza 9-Line MEDEVAC Request,
podstawowe zasady bezpiecznego obchodzenia się z bronią,
prawidłowe stosowanie staz taktycznych,
rozpoznawanie i kontrolę masywnych krwotoków,
postępowanie z poszkodowanymi z ranami postrzałowymi.
Podczas warsztatów wykorzystano specjalistyczne trenażery firmy Long Range Solution, umożliwiające realistyczne ćwiczenia w zakresie tamowania krwotoków i zaopatrywania ran.
Bezpośredni udział w symulacjach pozwolił uczestnikom nie tylko utrwalić wiedzę teoretyczną, ale przede wszystkim przećwiczyć procedury, których skuteczność w sytuacjach rzeczywistego zagrożenia zależy od szybkości, precyzji i właściwej współpracy zespołowej.
Integralną częścią wydarzenia były zawody w trójboju chirurgiczno-obronnościowym, łączące umiejętności strzeleckie z praktycznymi kompetencjami z zakresu medycyny taktycznej.
Poszczególne konkurencje wymagały od zawodników koncentracji, opanowania, precyzji oraz konsekwentnego przestrzegania zasad bezpieczeństwa.
Rywalizacja przebiegała w znakomitej atmosferze, a poziom uczestników okazał się wyjątkowo wyrównany. O końcowej klasyfikacji decydowały niejednokrotnie niewielkie różnice punktowe, co wymagało od profesjonalnego zespołu sędziowskiego szczególnie dokładnej analizy wyników.
Sportowym emocjom towarzyszyła koleżeńska atmosfera i wzajemny szacunek. Nadrzędnym celem zawodów pozostawało bowiem nie samo współzawodnictwo, lecz doskonalenie umiejętności, budowanie pewności działania oraz promowanie odpowiedzialnych zachowań w sytuacjach zagrożenia.
Zwieńczeniem konferencji było ogłoszenie wyników zawodów oraz uroczyste wręczenie Pucharów Przewodniczącego Oddziału Śląskiego Towarzystwa Chirurgów Polskich w dwóch kategoriach.
Przyznano również nagrodę specjalną oraz pamiątkowe dyplomy.
Ceremonia zakończenia stanowiła okazję do podziękowania wszystkim zawodnikom, instruktorom, sędziom, organizatorom i osobom zaangażowanym w przygotowanie oraz bezpieczny przebieg przedsięwzięcia.
II Ogólnopolska Praktyczna Konferencja Obronnościowa pokazała, jak istotne jest łączenie wiedzy medycznej z praktycznym przygotowaniem do działania w warunkach zagrożenia.
Uczestnictwo w wydarzeniu oznaczało nie tylko doskonalenie umiejętności strzeleckich i poznawanie zasad medycyny pola walki. Równie ważne było oswajanie sytuacji nieznanych, lepsze rozumienie rzeczywistych zagrożeń oraz rozwijanie zdolności do samoobrony, samopomocy i udzielania pomocy innym.
Wiedza nie eliminuje ryzyka, ale pozwala lepiej je rozumieć. Praktyczne ćwiczenie procedur zwiększa natomiast szansę, że w sytuacji kryzysowej chaos i niepewność ustąpią miejsca opanowaniu oraz świadomemu działaniu.
Spotkanie w Jaworznie połączyło edukację, odpowiedzialność, sprawność działania i integrację środowiska medycznego. Wartości te, szczególnie bliskie chirurgom, stanowią najważniejszy dorobek tegorocznej konferencji – niezależnie od wyników sportowej rywalizacji.
Serdeczne podziękowania kieruję do wszystkich osób i instytucji zaangażowanych w organizację II Ogólnopolskiej Praktycznej Konferencji Obronnościowej.
Szczególne wyrazy wdzięczności składam dr. Andrzejowi Lekstanowi z Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego przy ul. Ceglanej 35 w Katowicach za nieocenioną pomoc w przygotowaniu przedsięwzięcia, zaangażowanie w sędziowanie zawodów oraz troskę o bezpieczeństwo wszystkich uczestników.
Dziękuję również przedstawicielom Południowej Służby Ratowniczej, instruktorom, sędziom, prelegentom i wszystkim uczestnikom, którzy przyczynili się do sukcesu tego wydarzenia.
Dariusz Waniczek
Przewodniczący Oddziału Śląskiego
Towarzystwa Chirurgów Polskich
W sytuacji skrajnego zagrożenia równie ważne jak wiedza są opanowanie, sprawność działania i gotowość do niesienia pomocy.